Paasvuren een bijzonder ritueel

NOTE USE TRANSLATE GOOGLE OR SCROLL.. But the Dutch info is larger and contains more details. But my readers know that you only need to scroll or use this link I added in Dutch more info.

Tv Oost: Eerste paasvuren in Overijssel ontstoken: https://youtu.be/41c-3YWyzog

Tientallen paasvuren in Gelderland ontstoken (beelden: IJzerlo): https://youtu.be/dNaJzqsSYKM

Geniet van een prachtige eeuwenoude traditie

image

Als rasechte Tukker ga je in goede gezondheid er naar toe. Twente is dan een cirkel vol “poasboakens” de geur en rook hangt over Twente nu de vuren langzaam uitdoven”.Wikipedia is de site met de meeste info. Hier en daar vul ik het aan (..). Het is te mooi om niet te vertellen.

ESPELO (bekendste)
Prijsuitreiking paasvuren Holten 2015: https://youtu.be/_NSOTGdlRRI

Prijsuitreiking paasvuren Holten 2015: https://youtu.be/_NSOTGdlRRI

Het verhaal

image

Het aansteken van een paasvuur is een oud ritueel dat in delen van Europa voorkomt.

image

image

Op eerste of tweede Paasdag worden in een deel van Europa paasvuren aangestoken. Hiervoor wordt – vaak weken of vaak zelfs maanden tevoren – veel hout verzameld en op een grote bult gelegd die soms tientallen meters hoog is. Als het duister invalt wordt het geheel aangestoken. Het spektakel trekt vaak veel toeschouwers en meestal is het een echt dorpsgebeuren.

De opbouw

image

image
image

De noordgrens van het gebied waarin dit volksgebruik plaats vindt, loopt door Denemarken en de zuidgrens door Zwitserland en Oostenrijk. Het oosten van Nederland is de westgrens en de oostgrens loopt oostelijk van de Harz. Maar ook buiten dit gebied worden paasvuren ontstoken.

Het paasvuur is waarschijnlijk voor voorchristelijke origine (mogelijk uit de Oudsaksische godsdienst en de Germaanse mythologie of overgenomen van andere Indo-Europeanen, maar kreeg later na de kerstening een Christelijke invulling als het licht van Pasen en teken van de Verrijzenis van de Zoon van God, het licht der wereld. Oorspronkelijk vaak een eerbetoon aan de godin Ostara op haar gewijde offerplaatsen, werd het vuur een symbool van de overwinning op de dood door Christus’ Verrijzenis met Pasen. In Duitsland wordt op de paasvuren ook een pop of figuur als Judas Iskariot symbolisch verbrand. In twee steden in Duitsland zijn nog de Germaanse vuurraderen van de nachtevening gebruikelijk die aan het nog algemener verspreide paasvuur verwant zijn: brandende houten raderen worden van een berg afgerold.

Op Stille Zaterdag wordt tijdens de paasvigilie uit een steen vuur geslagen voor de kerken (Latijnse ritus) als symbool van het licht van de Verrijzenis. Paasvuren zijn in elk geval sinds 1559 uit schriftelijke bronnen bekend. (Vermoedelijk nog eerder dat wordt onderzocht)

image
Het aansteken van een paasvuur is een oud gebruik waarvan verondersteld wordt dat het een voorchristelijke oorsprong[3][4] heeft. Paasvuren zijn in elk geval sinds 1559 uit schriftelijke bronnen bekend. Het paasvuur wordt in verband gebracht met Ostara.[5] Het paasvuur (vuur en rook) zou voor vruchtbaarheid zorgen. Mensen sprongen door het vuur of werden (net als de veestapel) tussen vuren geleid.[6] Ook vonden wilde dansen rond het vuur plaats en werd er veel gedronken. Wilde uitspattingen vonden plaats.

Ook bestaat de mogelijkheid dat de paasvuurtraditie is terug te voeren op de crematie van Julius Caesar tijdens het joods paasfeest in 44 voor onze jaartelling. ( Pesach vreugde vuur).

image

Geschienis

In de 17e eeuw werden er in het protestantisme pogingen ondernomen om deze traditie te beëindigen. Paasvuren werden verboden, maar toen dat niet bleek te helpen werden de paasvuren gekerstend. De Kerk maakte van het paasvuur het aansteken van de paaskaars. Ook vonden wijdingen van het paasvuur plaats maar kreeg later na de kerstening een christelijke invulling als het licht van Pasen en teken van de Verrijzenis van de Zoon van God, het licht der wereld. In Duitsland wordt op de paasvuren ook een pop of figuur als Judas Iskariot of een heks symbolisch verbrand.

Op een postzegel uit Ierland is St. Patrick te zien die voorbereidingen treft voor een paasvuur, deze postzegel is gewijd aan de kerstening van Ierland in de vijfde eeuw. ( zie boven)

In 1959 kreeg het paasvuur van Lunteren geen vergunning, doordat predikanten van hervormde en gereformeerde kerk het in strijd met de geest van het paasfeest vonden door de heidense afkomst. Op het laatste moment werd echter toch toestemming gegeven. Door de aandacht in de media kwamen er meer dan tienduizend toeschouwers naar Lunteren.

De paasvuren bleven ondanks de kerstening bestaan, alhoewel de betekenis en rituelen aangepast werden aan de tijd. In bepaalde gevallen werd het aansteken van het paasvuur, na een tijd van afwezigheid, in ere hersteld.

Tijdens WOII werden paasvuren tussen zonsondergang en zonsopkomst verboden. Toch bleef na dit verbod het gebruik van het aansteken van een paasvuur in veel gebieden bestaan.

Aan het eind van de 20e eeuw kwam het paasvuur onder druk te staan door strenge milieuvoorschriften. De bergen snoeihout werden inmiddels aangevuld met verzameld zwerfafval, maar ook met bijvoorbeeld autobanden en ander materiaal. Een verbod op paasvuren bleek echter niet overal haalbaar. In de meest plaatsen resulteerde dit in gemeentelijke bepalingen die onder andere voorschrijven dat alleen snoeihout op de paasvuurbult gelegd mag worden. Ook werden paasbulten vlakbij bebouwing verboden, dit resulteerde niet zelden in een reusachtige paasbult op een centrale plek. Vaak helpt de overheid hierbij, door het beschikbaar stellen van snoeihout en het beschikbaar stellen van brandweer en politie. Tegenwoordig kijkt het publiek alleen naar het vuur, het vuurspringen en wilde uitspattingen blijven (vaak) achterwege.

De paasvuren worden soms bedreigd, er wordt geprobeerd de paasbulten voortijdig in brand te steken. Daarom zal bij bepaalde vuren de wacht gehouden worden. Af en toe lukt het toch het paasvuur voortijdig te ontsteken. (Vorig jaar werd de grootste in ons land ooit 2 dagen voor Pasen inderdaad Goede Vrijdag door een studenten grap in de brand gezet. In alle haast werd er geblust en de top er opnieuw opgezert. Als een wonder is het toch de grootste geworden ooit dn gaf door windvlagen veel gevaar. De brandende nieuwe taken vlogen alle kanten op. 2 gewonden 1 boerderij in de brand 15 auto’s in de brand. De boaken was afgekeurd ivm de veiligheid. Een boze bewoner vond echter dat ze te hard hadden gewerkt en stam hem aan. Hij is niet veroordeeld de studenten Espelo.

image
Het wereldrecord van het grootste geheel met de hand gebouwde paasvuur staat op naam van de Holtense buurtschap Espelo met een hoogte van ruim 27 meter kaphout van de Holterberg. Dit record stamt uit 1987. Espelo houdt ieder jaar samen met Dijkerhoek, Holterbroek, Ligtenberg en de Beuseberg een strijd om het grootste en het mooiste paasvuur. Deze paasvuren worden geheel met de hand gebouwd, waarbij het is toegestaan om maximaal 4,5 meter met de kraan te bouwen. Hiervoor stond het record van het hoogste paasvuur ter wereld op naam van Lochuizen, waar in 1985 een paasvuur van ruim 16 meter werd gebouwd.

In 2012 heeft Espelo een paasvuur van 45,98 meter hoogte gebouwd en heeft deze prestatie ingestuurd als record bij het Guiness Book of Records.[48] De geschatte omtrek van dit paasvuur is 160 meter. Het vorige record stamt uit 2005, een hoogte van meer dan 43 meter, en is van een paasvuur in Slovenië.

Voor een video van het paasvuur uit 2012 in Espelo klikt u hier: Espelo Paasvuur 2012.

Nederland

In Nederland zijn de meeste vuren in Drenthe, Groningen, Overijssel en Gelderland. Maar ook in Friesland (voornamelijk in de Stellingwerven[35]) en in Noord-Brabant komen paasvuren voor. Het bekendste zijn de Twentse vuren (Boakebraanden is dialect Haaksbergen Poadboaken Twents) gezien de geringe afstand van vuur tot vuur.

In het Saksische oosten van het land en het zuiden van Drenthe worden de vuren op Eerste Paasdag aangestoken, in de rest van Drenthe en Friesland gebeurt dit juist op Tweede Paasdag.

In Huissen wordt een duivelspop (Judas) verbrand tijdens het paasvuur, in 2012 werd er tijdens deze verbranding gevendeld door de gilden Laurentius en Gangulphus.

Paasberg en paasweide poasboakens

Paasbergen en paasweiden komen (of kwamen in veel gebieden voor, zoals in Arnhem (zie paasberg (Arnhem)), Tiel, Wageningenbij Oldenzaal (zie Paasberg (Overijssel)) Losser Enschede Overdinkel Ootmardsum Denekamp, Hengelo Almelo Lattrop Buurse Tubbergen (grens Gelderland); eigenlijk heefte elke gemeente in Twente “Poasboakens” en Terborg (zie paasberg (Terborg)). Bij enkele paasbergen gaat het om een prehistorische grafheuvel. In Drente.

In Denekamp wordt een boom (de paasstaak, een spar) gehaald bij Singraven en deze boom wordt naar de paasweide gesleept. Daar wordt er een teerton aan gehangen. Na het opzetten van de boom wordt hij door Judas verkocht. De teerton wordt samen met het paasvuur in brand gestoken. In Tilligte wordt eenzelfde ritueel opgevoerd.

Paasbult en keuringBewerken
Het hout wat verzameld wordt, vormt de paasbult (ook wel peaskebult(e) of poasbult genoemd), baak (of boak(en)) of paasstapel. Het verzamelen van het hout wordt ook poasboeske hoaln genoemd. Soms worden paasliederen of bedelliedjes gezongen tijdens het inzamelen van brandbaar materiaal. Men ging rond bij boerderijen en haalde de troep die bij de grote schoonmaak tevoorschijn kwam op.

In sommige gebieden vormt de meiboom (of paasstaak) een vast onderdeel van de paasbult.

Soms vindt er een keuring van de paasbulten plaats, waarbij de mooiste paasbult een prijs wint.

Ootmarsum Vlöggelen en poaskearls

In Ootmarsum komt het vlöggelen (vleugelen) voor. Men verzamelt zich op de paasweide en trekt zingend door de omgeving naar het marktplein. Op paasmaandag trekt met opnieuw vleugelend naar de paasweide en omliggende heuvels, waarna het paasvuur ontstoken wordt. De poaskearls (paaskerels) spelen bij de festiviteiten een grote rol.

Andere Varianten

In sommige delen van Europa brandt het paasvuur niet op eerste of tweede Paasdag, maar op de voorafgaande zaterdag, Stille Zaterdag.

Ook op Texel worden in de lente grote vuren ontstoken, alleen dan niet met Pasen, maar op de vooravond van 1 mei op 30 april. Deze vuren worden meierblissen (ook wel meijerblissen of meiblitsen) genoemd. Dit gebeurde ook op andere plaatsen.

Noord-Friesland in Duitsland kent op 21 februari een soortgelijke.

image
Easter fires are typically bonfires lit before, during, or after Easter Sunday as part of secular and religious celebrations.

Easter Vigil

Fire can feature prominently during solemn Easter Vigil celebrations held after sunset on Holy Saturday. Such a fire might be used to light a Paschal candle or other candles used symbolically before or during mass or other religious celebration.

In Fredericksburg, Texas, each year the residents have Easter Fires the night before Easter, commemorating a peace treaty with the Comanche Indians. In 1847 when the original treaty was signed, the Comanches lit signal fires on the area hills. One mother calmed her children’s fears, telling them the smoke came from the Easter Bunny who was dyeing eggs. This tradition is more akin to the Northern European fires discussed below than the solemn Easter Vigil fires mentioned above.

Good Saturday, Easter Sunday and Easter Monday

image

On Good Saturday and Easter Sunday in rare occasions also on Easter Monday, large fires are lit at dusk in sections of Northwestern Europe. These regions include Denmark, parts of Sweden as well as Finland, Germany, Switzerland and Austria. In the Netherlands, most of these fires take place in the provinces of Drenthe, Groningen, and Gelderland, with the largest being in Twente, a part of Overijssel

It is a Saxon, pre-Christian tradition, that is still performed each year. There are several explanations of the meaning of these fires. The Saxons probably believed that around the time of Easter, Spring becomes victorious over Winter. The fires were supposed to help chase the darkness and winter away. It was also a symbol of fertility, which works in a literal sense in that the ashes were scattered over the meadows and thereby fertilized the soil. The pre-Christian meaning of Easter fires is hardly experienced anymore. Nowadays they are meant to bring the community together, which guarantees a pleasant night combined with the consumption of gin or lager and snacks.

Some municipalities in the Netherlands hold an annual competition to build the highest, or the neatest fire. The hamlet of Espelo in the municipality of Rijssen-Holten holds the world record with an Easter fire that measured 45.98 meters high.
Good Saturday, Easter Sunday and Easter MondayEdit

On Good Saturday and Easter Sunday in rare occasions also on Easter Monday, large fires are lit at dusk in sections of Northwestern Europe. These regions include Denmark, parts of Sweden as well as Finland, Germany, Switzerland and Austria. In the Netherlands, most of these fires take place in the provinces of Drenthe, Groningen, and Gelderland, with the largest being in Twente, a part of Overijssel

It is a Saxon, pre-Christian tradition, that is still performed each year. There are several explanations of the meaning of these fires. The Saxons probably believed that around the time of Easter, Spring becomes victorious over Winter. The fires were supposed to help chase the darkness and winter away. It was also a symbol of fertility, which works in a literal sense in that the ashes were scattered over the meadows and thereby fertilized the soil. The pre-Christian meaning of Easter fires is hardly experienced anymore. Nowadays they are meant to bring the community together, which guarantees a pleasant night combined with the consumption of gin or lager and snacks.

Some municipalities in the Netherlands hold an annual competition to build the highest, or the neatest fire. The hamlet of Espelo in the municipality of Rijssen-Holten holds the world record with an Easter fire that measured 45.98 meters high.

BELIEVE MIRACLES HAPPEN